<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Edgar Quinet</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Edgar_Quinet"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Edgar_Quinet rootpage-Edgar_Quinet skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Edgar Quinet</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive" style="width:22em">
<div class="entete icon auteur" style="background-color: #4C6099; color: #FFF;"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r228712544">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .entete.auteur{background-image:url("./_mw_/Picto_infobox_auteur.png")}
/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div>Edgar Quinet</div>
</div><div class="images">
</div>
<div class="legend">Edgar Quinet vers 1860.</div>
<div class="hr" style="background-color:#7090E0; height:1px;"></div><table><caption class="hidden" style="">Données clés</caption><tbody><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Nom de naissance</th>
<td>
Edgar Quinet</td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Naissance</th>
<td>
<time class="nowrap date-lien bday" datetime="1803-02-17" data-sort-value="1803-02-17"><a href="17_f%C3%A9vrier" title="17 février">17</a> <a href="F%C3%A9vrier_1803" title="Février 1803">février</a> <a href="1803_en_litt%C3%A9rature" title="1803 en littérature">1803</a></time> <br><a href="Bourg-en-Bresse" title="Bourg-en-Bresse">Bourg-en-Bresse</a> (<a href="France" title="France">France</a>)</td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Décès</th>
<td>
<time class="nowrap date-lien dday" datetime="1875-03-27" data-sort-value="1875-03-27"><a href="27_mars" title="27 mars">27</a> <a href="Mars_1875" title="Mars 1875">mars</a> <a href="1875_en_litt%C3%A9rature" title="1875 en littérature">1875</a></time> (à 72 ans) <br><a href="Versailles" title="Versailles">Versailles</a> (<a href="France" title="France">France</a>)</td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Activité principale</th>
<td>
<div>
<a href="%C3%89crivain" title="Écrivain">Écrivain</a> et <a href="Historien" title="Historien">historien</a></div></td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Conjoint</th>
<td>
<div>
<a class="external text" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q115240373">Minna More</a> (1834-1851) ; <a href="Hermione_Quinet" title="Hermione Quinet">Hermione Quinet</a> (1852-1875)</div></td>
</tr></tbody></table><table><caption style="background-color:#7090E0;">Auteur</caption><tbody><tr>
<th scope="row" style="width:9em;">Langue d’écriture </th>
<td>
<a href="Fran%C3%A7ais" title="Français">Français</a></td>
</tr></tbody></table><p class="bloc" style="background-color:#7090E0;">Œuvres principales</p>
<div style="font-size: 95%;">
<ul><li><i>Tablettes du juif errant</i></li>
<li><i>La Grèce moderne</i></li>
<li><i>Ahasverus</i></li>
<li><i>L'Enseignement du peuple</i></li>
<li><i>Aucune machine ne vous exemptera d'être homme</i></li></ul>
</div>
<p class="bloc" style="background-color:#7090E0;">Compléments</p>
<ul><li><a href="Franc-ma%C3%A7on" class="mw-redirect" title="Franc-maçon">Franc-maçon</a>, membre du <a href="Grand_Orient_de_France" title="Grand Orient de France">Grand Orient de France</a></li>
<li>Titulaire de la chaire de Langues et littératures de l’Europe méridionale au <a href="Coll%C3%A8ge_de_France" title="Collège de France">Collège de France</a></li>
<li>Député de l'<a href="Ain_(d%C3%A9partement)" title="Ain (département)">Ain</a> à la <a href="Assembl%C3%A9e_nationale_constituante_(Deuxi%C3%A8me_R%C3%A9publique)" title="Assemblée nationale constituante (Deuxième République)">Constituante</a> de 1848<div class="hr" style="background-color:#7090E0; height:1px;"></div></li></ul>
<div class="images">
</div>
</div>
<p><b>Edgar</b> Jean Louis <b>Quinet</b>, né le <time class="nowrap bday" datetime="1803-02-17" data-sort-value="1803-02-17">17 février 1803</time> à <a href="Bourg-en-Bresse" title="Bourg-en-Bresse">Bourg-en-Bresse</a> (<a href="Ain_(d%C3%A9partement)" title="Ain (département)">Ain</a>) et mort le <time class="nowrap dday" datetime="1875-03-27" data-sort-value="1875-03-27">27 mars 1875</time> à <a href="Versailles" title="Versailles">Versailles</a> (<a href="Seine-et-Oise" title="Seine-et-Oise">Seine-et-Oise</a>, actuelles <a href="Yvelines" title="Yvelines">Yvelines</a>), est un <a href="Historien" title="Historien">historien</a>, <a href="Po%C3%A8te" title="Poète">poète</a>, <a href="Philosophe" title="Philosophe">philosophe</a> et <a href="Personnalit%C3%A9_politique" title="Personnalité politique">homme politique</a> <a href="France" title="France">français</a>, <a href="R%C3%A9publicanisme_en_France_au_XIXe_si%C3%A8cle" title="Républicanisme en France au XIXe siècle">républicain</a> et <a href="Anticl%C3%A9ricalisme" title="Anticléricalisme">anticlérical</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Enfance_et_vie_personnelle">Enfance et vie personnelle</h2></div>
<p>Jean Louis Edgar Quinet naît le <time class="nowrap" datetime="1803-02-17" data-sort-value="1803-02-17">17 février 1803</time> à <a href="Bourg-en-Bresse" title="Bourg-en-Bresse">Bourg-en-Bresse</a>, dans le <a href="D%C3%A9partement_fran%C3%A7ais" title="Département français">département</a> de l'<a href="Ain_(d%C3%A9partement)" title="Ain (département)">Ain</a>. Son père, Jérôme Quinet, de tendance <a href="R%C3%A9publique" title="République">républicaine</a>, est commissaire de l'armée. Profondément écœuré par l'épopée napoléonienne, il démissionne et se dévoue à l'avancement des sciences et des mathématiques. Sa mère, Eugénie Rozat Lagis, exerce une grande influence sur lui. Bien que <a href="Calvinisme" title="Calvinisme">calviniste</a>, elle le laisse baptiser dans le <a href="Catholicisme" title="Catholicisme">catholicisme</a>. <span class="citation">« Edgar Quinet attribue à sa mère ce qu'il avait en lui de meilleur »</span><sup id="cite_ref-:0_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-:0-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Sa véritable éducation se fait avant le collège, auprès de sa mère. Son père, d'un caractère vif et impatient, met Edgar en pension de bonne heure. Les mœurs rudes de la pension de Charolles effacent les traces de fine culture de l'enfant de Certines ; <span class="citation">« il en résulte ce qu'il a appelé, depuis, son époque de barbarie »</span><sup id="cite_ref-:0_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-:0-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>À la chute de l'Empire, il est envoyé au collège de Bourg (1815-1817), puis à <a href="Lyon" title="Lyon">Lyon</a>. Son père veut qu'il quitte rapidement l'école pour s'engager dans l'armée ou se lancer dans les affaires. Cependant, le jeune Quinet, qui est plutôt attiré par la littérature, finit par avoir gain de cause et peut prolonger ses études.
</p><p>Fasciné par l’Allemagne savante et romantique, il s’établit à <a href="Heidelberg" title="Heidelberg">Heidelberg</a>. Il y fréquente <a href="Georg_Friedrich_Creuzer" title="Georg Friedrich Creuzer">Georg Friedrich Creuzer</a>, dont il admire <i>La Symbolique</i>. Il épouse en 1834 l'Allemande Minna Moré, fille de pasteur et originaire de <a href="Gr%C3%BCnstadt" title="Grünstadt">Grünstadt</a>. La cérémonie a lieu à <a href="B%C3%B6hl-Iggelheim" title="Böhl-Iggelheim">Böhl</a> près de <a href="Gr%C3%BCnstadt" title="Grünstadt">Grünstadt</a> dans le <a href="Palatinat_rh%C3%A9nan" title="Palatinat rhénan">Palatinat rhénan</a>. Son épouse décède en <time class="nowrap" datetime="1851-03" data-sort-value="1851-03">mars 1851</time> et Quinet se marie en secondes noces le <time class="nowrap" datetime="1852-07-21" data-sort-value="1852-07-21">21 juillet 1852</time> à Bruxelles avec <a href="Hermione_Quinet" title="Hermione Quinet">Hermione Ghikère Asaky</a> (1821-1900). Hermione, fille du poète moldave <a href="Gheorghe_Asachi" title="Gheorghe Asachi">Gheorghe Asachi</a> (1788-1869), qui était son auditrice au <a href="Coll%C3%A8ge_de_France" title="Collège de France">Collège de France</a>, avait divorcé en 1849 du prince Mourousi, petit-fils du prince régnant de Valachie et de Moldavie.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Carrière_littéraire"><span id="Carri.C3.A8re_litt.C3.A9raire"></span>Carrière littéraire</h2></div>
<p>Le caractère du réformateur anime tous ses livres, dont le but est invariablement <span class="citation">« la régénération, la grandeur de la Patrie »</span><sup id="cite_ref-eqbio_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-eqbio-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Edgar Quinet ouvre sa carrière littéraire par des textes qui s'opposent à l'Ancien Régime et soutient le retour d'institutions républicaines.
</p><p>Sa première publication, les <i>Tablettes du juif errant</i>, paraît en 1823. Frappé par la <i>Philosophie der Geschichte</i> de <a href="Johann_Gottfried_Herder" class="mw-redirect" title="Johann Gottfried Herder">Herder</a>, il entreprend de la traduire et commence par apprendre l'<a href="Allemand" title="Allemand">allemand</a>. Il publie sa traduction en 1827 et obtient une reconnaissance rapide. Parallèlement, il est présenté à <a href="Victor_Cousin" title="Victor Cousin">Victor Cousin</a> et à <a href="Jules_Michelet" title="Jules Michelet">Jules Michelet</a>. Il avait visité l'Allemagne et l'Angleterre avant la publication de son œuvre. Cousin lui obtint un poste pour participer en 1829 à la mission d'exploration scientifique en <a href="Gr%C3%A8ce" title="Grèce">Grèce</a>, qui accompagnait l’<a href="Exp%C3%A9dition_de_Mor%C3%A9e" title="Expédition de Morée">expédition de Morée</a>, durant laquelle Quinet se lie avec <a href="Jean-Baptiste_Vietty" title="Jean-Baptiste Vietty">Jean-Baptiste Vietty</a>. À son retour, il publie <i>La Grèce moderne</i>.
</p><p>Ses espoirs de poste permanent après la <a href="Trois_Glorieuses" title="Trois Glorieuses">révolution de 1830</a> sont balayés par sa réputation de républicain. Quinet est aussi <a href="Franc-ma%C3%A7onnerie" title="Franc-maçonnerie">franc-maçon</a>, membre du <a href="Grand_Orient_de_France" title="Grand Orient de France">Grand Orient de France</a><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Mais il rejoint la <i><a href="Revue_des_deux_Mondes" class="mw-redirect" title="Revue des deux Mondes">Revue des deux Mondes</a></i>, produisant notamment <i>Les Épopées françaises du <a href="XIIe_si%C3%A8cle" title="XIIe siècle"><abbr class="abbr" title="12ᵉ siècle"><span class="romain">XII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</a></i> et <i><a href="Chansons_de_geste" class="mw-redirect" title="Chansons de geste">Chansons de geste</a></i>. Son premier ouvrage important, un poème en prose intitulé <i>Ahasverus</i>, est publié en 1833. Quinet est le titulaire de la chaire de Langues et littératures de l’Europe méridionale au <a href="Coll%C3%A8ge_de_France" title="Collège de France">Collège de France</a> à partir de l'an 1841.
</p><p>En 1843, il donne une série de cours au Collège de France, au même moment que son collègue et ami <a href="Jules_Michelet" title="Jules Michelet">Jules Michelet</a>, sur les jésuites. En particulier, il cherche à démontrer que la posture intellectuelle de ces derniers est contraire à l'esprit français, et que ceux-ci ont joué un rôle dans la persécution des protestants<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Ces cours, qui génèrent une certaine critique auprès des milieux intellectuels français, sont publiés la même année, en collaboration avec ceux de Michelet. À la suite du coup d'État du 2 décembre 1851 et de la censure qui s'établit, Quinet est révoqué de sa chaire d'enseignement par <a href="Napol%C3%A9on_III" title="Napoléon III">Louis-Napoléon Bonaparte</a><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> en avril 1852, en même temps que son ami Michelet. Il est rétabli dans son enseignement au Collège de France entre 1870 et 1875<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Participation_à_la_vie_politique"><span id="Participation_.C3.A0_la_vie_politique"></span>Participation à la vie politique</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="La_Deuxième_République"><span id="La_Deuxi.C3.A8me_R.C3.A9publique"></span>La Deuxième République</h3></div>
<p>Edgar Quinet, républicain convaincu, s'inscrit dans le processus démocratique dès 1848. En <time class="nowrap" datetime="1848-02" data-sort-value="1848-02">février 1848</time>, il participe à la <a href="Campagne_des_banquets" title="Campagne des banquets">campagne des banquets</a> aux côtés d'autres universitaires de renom, comme <a href="Jules_Michelet" title="Jules Michelet">Michelet</a>. Avec l'avènement de la <a href="Deuxi%C3%A8me_R%C3%A9publique_(France)" title="Deuxième République (France)"><abbr class="abbr" title="Deuxième">II<sup>e</sup></abbr> République</a>, il se fait élire <a href="Liste_des_d%C3%A9put%C3%A9s_de_l'Ain" title="Liste des députés de l'Ain">député de l'Ain</a> à la Constituante de 1848, puis réélire en <a href="Liste_des_membres_de_l'Assembl%C3%A9e_l%C3%A9gislative_(Deuxi%C3%A8me_R%C3%A9publique)" title="Liste des membres de l'Assemblée législative (Deuxième République)">1849</a>.
</p><p>Bien qu'hostile aux insurrections des <a href="Journ%C3%A9es_de_Juin" title="Journées de Juin">journées de juin</a> 1848, qu'il estime dangereuses pour la démocratie<sup id="cite_ref-Winock2001550_7-0" class="reference"><a href="#cite_note-Winock2001550-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, il reste néanmoins opposé aux monarchistes et aux bonapartistes qui réclament l'ordre.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Le_Second_Empire_et_l'exil"><span id="Le_Second_Empire_et_l.27exil"></span>Le Second Empire et l'exil</h3></div>
<p>Le <a href="Coup_d'%C3%89tat_du_2_d%C3%A9cembre_1851" title="Coup d'État du 2 décembre 1851">coup d'État du 2 décembre 1851</a> de Louis-Napoléon Bonaparte est un véritable deuil privé pour Edgar Quinet. Celui-ci pense alors pouvoir lutter, mais lorsque son collègue <a href="Jean-Baptiste_Baudin" class="mw-redirect" title="Jean-Baptiste Baudin">Baudin</a>, lui aussi député de l'Ain, est tué sur les barricades le <time class="nowrap" datetime="1851-12-03" data-sort-value="1851-12-03">3 décembre 1851</time>, il comprend alors que toute lutte est vaine<sup id="cite_ref-Winock2001550_7-1" class="reference"><a href="#cite_note-Winock2001550-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Cette déconvenue le détache durablement de ses élans romantiques<sup id="cite_ref-lindenberg_8-0" class="reference"><a href="#cite_note-lindenberg-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Avec d'autres écrivains engagés, comme <a href="Victor_Hugo" title="Victor Hugo">Victor Hugo</a>, il doit s'exiler. Il séjourne à Bruxelles de 1851 à 1858<sup id="cite_ref-Quinet1889_9-0" class="reference"><a href="#cite_note-Quinet1889-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<p>Malgré l'amnistie accordée par <a href="Napol%C3%A9on_III" title="Napoléon III">Napoléon III</a> en 1859, il refuse de rentrer en France. Sa vie est bouleversée. <span class="citation">« Au moment où je posais le pied de l'autre côté de la frontière et où je dis à la patrie un adieu peut-être éternel, je me retournai et la terre manqua sous mes pas. Depuis cette heure, mon esprit se sentit déraciné comme la feuille que le vent a détaché de l'arbre… Je n'étais plus l'hôte de personne. Sitôt que j'avais trouvé un foyer quelque part, la menace arrivait ; il fallait songer à partir »</span><sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. En effet, la Belgique, sa terre d'accueil se méfie de lui et le surveille : elle a peur des « rouges ». Néanmoins, <a href="Gen%C3%A8ve" title="Genève">Genève</a> lui offre une chaire de philosophie morale, en 1868. La ville suisse le reconnaît alors en tant que champion de la liberté.
</p><p>Grâce à ses publications, en particulier <i>La Révolution</i>, dont l'édition française est écoulée en six jours en 1865, Quinet devient alors « la conscience du parti républicain », en influençant toute une génération de jeunes républicains des années 1860. Il lutte pour faire sortir les républicains de la mystification, de la mythologie de la révolution. Il est lu passionnément par <a href="Jean_Jaur%C3%A8s" title="Jean Jaurès">Jean Jaurès</a> ou encore <a href="Jules_Ferry" title="Jules Ferry">Jules Ferry</a>, malgré la censure. Il publie ainsi dès 1850 <i>L'enseignement du Peuple</i>, qui, plus tard, influence fortement la politique d'éducation de Ferry. Il entretient aussi des relations avec les républicains. En 1857, alors que Napoléon III impose des candidatures officielles, et que ses préfets font pression sur les candidats, certains républicains arrachent quelques mandats. Il les exhorte alors à ne pas prêter serment, ce qui serait blanchir la <span class="citation">« masse des crimes de décembre »</span><sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. Les dernières années de son exil, il les passe avec sa femme à <a href="Veytaux" title="Veytaux">Veytaux</a>, puis à Territet <sup id="cite_ref-Quinet1889336-338_12-0" class="reference"><a href="#cite_note-Quinet1889336-338-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Le_retour_en_France">Le retour en France</h3></div>
<p>De retour d'exil en 1870, il vit une véritable ferveur patriotique et démocratique. Il se présente aux élections du <time class="nowrap" datetime="1870-09-10" data-sort-value="1870-09-10">10 septembre 1870</time> dans le département de l'Ain, mais il n'est pas élu. En revanche, il termine cinquième à Paris derrière <a href="Louis_Blanc" title="Louis Blanc">Louis Blanc</a>, <a href="Victor_Hugo" title="Victor Hugo">Victor Hugo</a>, <a href="Giuseppe_Garibaldi" title="Giuseppe Garibaldi">Giuseppe Garibaldi</a> (qui n'était même pas candidat) et <a href="L%C3%A9on_Gambetta" title="Léon Gambetta">Léon Gambetta</a>.
</p><p>À l'Assemblée de Bordeaux, il s'oppose régulièrement, par des discours et des écrits, à la politique d'<a href="Adolphe_Thiers" title="Adolphe Thiers">Adolphe Thiers</a>, et en particulier à l'abandon de <a href="Alsace" title="Alsace">l'Alsace</a> et de la <a href="Lorraine" title="Lorraine">Lorraine</a>. Vivant douloureusement la défaite subie face aux Prussiens et le retour des forces conservatrices menées par Thiers, Quinet s'isole. Il rejette violemment ce qu'il appelle <span class="citation">« la République sans républicains »</span><sup id="cite_ref-lindenberg_8-1" class="reference"><a href="#cite_note-lindenberg-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<p>Il meurt le 27 mars 1875<sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, juste avant que le régime ne s'ancre durablement dans la république grâce aux <a href="Lois_constitutionnelles_de_1875" title="Lois constitutionnelles de 1875">lois constitutionnelles de 1875</a>. Son décès est déclaré à la mairie par <a href="%C3%89douard_Millaud" title="Édouard Millaud">Édouard Millaud</a>, député du Rhône et <a href="Joannis_Ferrouillat" title="Joannis Ferrouillat">Jean-Baptiste Ferrouillat</a>, député du Var. Il repose au <a href="Cimeti%C3%A8re_du_Montparnasse" title="Cimetière du Montparnasse">cimetière du Montparnasse</a> (<abbr class="abbr" title="Onzième">11<sup>e</sup></abbr> division) ; son épouse et compagne de travail <a href="Hermione_Quinet" title="Hermione Quinet">Hermione</a> sera inhumée à ses côtés en 1900.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Ses_idées"><span id="Ses_id.C3.A9es"></span>Ses idées</h2></div>
<p>Edgar Quinet est connu de nombreux écoliers pour une dictée, celle de son texte <i>Aucune machine ne vous exemptera d'être homme</i> (<i>La Révolution religieuse au <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</i>) où il met en garde contre la croyance naïve en un progrès des transports mécaniques et des communications que nous n'aurions plus qu'à attendre pour voir arriver le paradis sur Terre. L'auteur avertit que <span class="citation">« plus ce progrès se développe, et avec eux les pouvoirs, plus les hommes devront être vigilants à ce que ces pouvoirs ne soient pas tournés contre eux par des personnes inciviques ou malveillantes »</span>. Il cite l'exemple de <a href="Caligula" title="Caligula">Caligula</a> et des magnifiques <a href="Voies_romaines" class="mw-redirect" title="Voies romaines">voies romaines</a> qui couvraient tout l'<a href="Empire_romain" title="Empire romain">Empire</a> et ne servaient plus qu'à <span class="citation">« acheminer à ses quatre coins les ordres d'un dément »</span>.
</p><p>Les idées qu'il exprime à travers son œuvre en font un précurseur dans bien des domaines :
</p>
<ul><li>il a entrevu les dangers de l'hégémonie prussienne (<i>Le Système politique de l'Allemagne</i> – 1831) ;</li>
<li>il jette les bases de « l'enseignement national, obligatoire et laïque » et préconise l'Enseignement primaire supérieur pour les jeunes filles (<i>L'Enseignement du peuple</i> – 1850) ;</li>
<li>il exprime ses idées sur la démocratie dans <i>La République</i> (1872) et <i>L'Esprit nouveau</i> (1874).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Œuvres"><span id=".C5.92uvres"></span>Œuvres</h2></div>
<ul><li><i>Les Tablettes du Juif-errant, ou ses récriminations contre le passé, sans préjudice du présent</i>, A. Beraud, Paris, 1823.</li>
<li><i>De la Grèce moderne, et de ses rapports avec l’antiquité</i>, F.-G. Levrault, Paris, 1830.</li>
<li><i>Rapport à M. le Ministre des travaux publics sur les épopées françaises du <abbr class="abbr" title="12ᵉ siècle"><span class="romain">XII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle restées jusqu’à ce jour en manuscrits dans les bibliothèques du Roi et de l’Arsenal</i>, F.-G. Levrault, Paris, 1831.</li>
<li><i>De l’Allemagne et de la Révolution</i>, Paulin, Paris, 1832.</li>
<li><i>Ahasvérus</i>, Guyot, Paris (et Baillères, Londres), 1834.</li>
<li><i>Napoléon</i>, poème, A. Dupont, Paris, 1836.</li>
<li><i>Prométhée</i>, E. Laurent, Bruxelles, 1838.</li>
<li><i>Allemagne et Italie : philosophie et poésie</i>, Desforges, Paris/Leipzig, 1839.</li>
<li><i>Considérations philosophiques sur l’art</i>, thèse de philosophie, F.-G. Levrault, Strasbourg, 1839.</li>
<li><i>1815 et 1840</i>, Paulin, Paris, 1840.</li>
<li><i>Avertissement au pays</i>, Paulin, Paris, 1841.</li>
<li><i>Du Génie des religions</i>, Charpentier, Paris, 1842.</li>
<li><i>De la Liberté de discussion en matière religieuse : discours prononcé au Collège de France, le <time class="nowrap" datetime="1843-05-10" data-sort-value="1843-05-10">10 mai 1843</time></i>, Lange Lévy, Paris, 1843.</li>
<li><i>Réponse à quelques observations de M. l’archevêque de Paris</i>, Comptoir des imprimeurs-unis, Paris, 1843.</li>
<li><i>L’Ultramontanisme, ou l’Église romaine et la société moderne</i>, Comptoir des imprimeurs-unis, Paris, 1844.</li>
<li><i>Le Christianisme et la Révolution française</i>, Comptoir des imprimeurs-unis, Comont et C<code><sup>ie</sup></code>, Paris, 1845.</li>
<li><i>Mes vacances en Espagne</i>, Comptoir des imprimeurs-unis, Paris, 1846.</li>
<li><i>La France et la Sainte-Alliance en Portugal, 1847</i>, Joubert, Paris, 1847.</li>
<li><i>Les Révolutions d’Italie</i>, Chamerot, Paris, 1848-1851.</li>
<li><i>La Croisade autrichienne, française, napolitaine, espagnole, contre la République romaine</i>, Chamerot, Paris, 1849.</li>
<li><i><a rel="nofollow" class="external text" href="https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6535627h">L’Enseignement du peuple</a></i>, Chamerot, Paris, 1850.</li>
<li><i>L’État de siège</i>, Chamerot, Paris, 1850.</li>
<li><i>L’Impôt sur le capital dans la république de Florence, lettre à M. Emile de Girardin</i>, Chamerot, Paris, 1850.</li>
<li><i>Le Champ de bataille de Waterloo</i>, De Vigny, Paris, 1851.</li>
<li><i>Révision</i>, Librairie nouvelle, Paris, 1851.</li>
<li><i>Les Esclaves, poème dramatique en 5 actes et en vers</i>, Vanderauwera, Bruxelles, 1853.</li>
<li><i>Fondation de la République des Provinces-Unies : Marnix de Sainte-Aldegonde</i>, Delahays, Paris, 1854.</li>
<li><i>Philosophie de l'histoire de France</i>, Germain-Baillière, Paris, 1857.</li>
<li><i>Histoire d'un enfant (L'histoire de mes idées)</i>, 1858 ; réédition : Hachette et C<sup>ie</sup>, Paris 1905.</li>
<li><i><a href="Merlin_l'Enchanteur_(Quinet)" title="Merlin l'Enchanteur (Quinet)">Merlin l’enchanteur</a></i>, Michel Lévy Frères, Paris, 1860.</li>
<li><i>L’Expédition du Mexique</i>, imprimerie Pache, Lausanne, 1862, 20 p. & W. Jeffs, Londres, 1862<sup id="cite_ref-14" class="reference"><a href="#cite_note-14"><span class="cite-bracket">[</span>14<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, 39 p.</li>
<li><i>Histoire de la campagne de 1815</i>, Michel Lévy Frères, Paris, 1862.</li>
<li><i>Pologne et Rome</i>, E. Dentu, Paris, 1863.</li>
<li><i><a href="R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise" title="Révolution française">La Révolution</a></i>, Lacroix, Paris, 1865 ; réédité notamment en 1866, 1877 et 1969. Réédité chez Belin, avec une préface de <a href="Claude_Lefort" title="Claude Lefort">Claude Lefort</a>, 1987.</li>
<li><i>Critique de la Révolution</i>, Lacroix, Paris, 1867.</li>
<li><i>Le Réveil d’un grand peuple</i>, Le Chevalier, Paris, 1869.</li>
<li><i>La Création</i>, Librairie internationale, Paris, 1870.</li>
<li><i>Le Siège de Paris et la défense nationale</i>, Librairie internationale, Paris, 1871.</li>
<li><i>La République. Conditions de la régénération de la France</i>, Dentu, Paris, 1872.</li>
<li><i>L’Esprit nouveau</i>, Dentu, Paris, 1875.</li>
<li><i>Le Livre de l'Exilé</i>, Dentu, Paris, 1875.</li>
<li><i>Vie et Mort du Génie Grec</i>, Notes de Mme Edgar Quinet, Dentu, Paris, 1878. Œuvre inédite posthume.</li>
<li><i>Œuvres complètes</i>, Hachette BNF, 30 vol.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Hommages">Hommages</h2></div>
<p>Plusieurs <a href="Lyc%C3%A9e_Edgar-Quinet" class="mw-disambig" title="Lycée Edgar-Quinet">lycées</a>, dont <a href="Lyc%C3%A9e_Edgar-Quinet_(Bourg-en-Bresse)" title="Lycée Edgar-Quinet (Bourg-en-Bresse)">un à Bourg-en-Bresse</a> (sa ville natale) et un autre à <a href="Paris" title="Paris">Paris</a>, portent son nom. Des collèges portent son nom à <a href="Saintes" title="Saintes">Saintes</a> et à <a href="Marseille" title="Marseille">Marseille</a>.
</p><p>Un amphithéâtre de la <a href="Sorbonne" title="Sorbonne">Sorbonne</a> porte également son nom.
</p><p><a href="Boulevard_Edgar-Quinet" title="Boulevard Edgar-Quinet">Un boulevard</a> ainsi qu'<a href="Edgar_Quinet_(m%C3%A9tro_de_Paris)" title="Edgar Quinet (métro de Paris)">une station</a> de <a href="M%C3%A9tro_de_Paris" title="Métro de Paris">métro</a> de la ligne 6 portent son nom dans le <a href="14e_arrondissement_de_Paris" title="14e arrondissement de Paris"><abbr class="abbr" title="Quatorzième">14<sup>e</sup></abbr> arrondissement de Paris</a>.
</p><p>Des rues et/ou impasses portent son nom à <a href="Al%C3%A8s" title="Alès">Alès</a>, <a href="Feurs" title="Feurs">Feurs</a>, <a href="Saint-Maur-des-Foss%C3%A9s" title="Saint-Maur-des-Fossés">Saint-Maur-des-Fossés</a>, <a href="Thiais" title="Thiais">Thiais</a>, <a href="Saint-Max" title="Saint-Max">Saint-Max</a>, <a href="La_Courneuve" title="La Courneuve">La Courneuve</a>, <a href="Limoges" title="Limoges">Limoges</a>, <a href="Grenoble" title="Grenoble">Grenoble</a>, <a href="Nantes" title="Nantes">Nantes</a>, <a href="Lorient" title="Lorient">Lorient</a>, <a href="Tarbes" title="Tarbes">Tarbes</a> ou encore <a href="Colombes" title="Colombes">Colombes</a> avec un <a href="Boulevard_Edgar-Quinet_(Colombes)" title="Boulevard Edgar-Quinet (Colombes)">boulevard</a> et un <a href="Square_Edgar-Quinet" title="Square Edgar-Quinet">square</a> à son nom.
</p><p>À <a href="Lyon" title="Lyon">Lyon</a>, une place située dans le <a href="6e_arrondissement_de_Lyon" title="6e arrondissement de Lyon"><abbr class="abbr" title="Sixième">6<sup>e</sup></abbr> arrondissement</a> porte son nom.
</p><p>Le <i><a href="Monument_%C3%A0_Edgar_Quinet_(d%C3%A9truit)" title="Monument à Edgar Quinet (détruit)">monument à Edgar Quinet</a></i> à <a href="Bourg-en-Bresse" title="Bourg-en-Bresse">Bourg-en-Bresse</a>, réalisé en bronze par <a href="Aim%C3%A9_Millet" title="Aimé Millet">Aimé Millet</a>, est inauguré le 14 avril 1883 promenade des Quinconces. Il est retiré en 1925 et installé au centre de la place Quinet. En <a href="1942" title="1942">1942</a>, sous le <a href="R%C3%A9gime_de_Vichy" title="Régime de Vichy">régime de Vichy</a>, dans le cadre de la <a href="Mobilisation_des_m%C3%A9taux_non_ferreux" title="Mobilisation des métaux non ferreux">mobilisation des métaux non ferreux</a>, la sculpture est déboulonnée et envoyée à la fonte. Le piédestal est resté vide. Il est retiré et réinstallé dans la cour du lycée Edgar-Quinet. Un <i><a href="Monument_%C3%A0_Edgar_Quinet" title="Monument à Edgar Quinet">monument à Edgar Quinet</a></i> de remplacement, réalisé par <a href="Marcel_Mayer" title="Marcel Mayer">Marcel Mayer</a> est inauguré en novembre 1970 dans le square des Quinconces.
</p><p>Un médaillon en bronze représente le triple profil de « Adam Mickiewicz . Jules Michelet. Edgar Quinet professeurs au Collège de France” sculpté par <a href="Maurice_Borrel" title="Maurice Borrel">Maurice Borrel</a>, fondu par Thiébaut<sup id="cite_ref-15" class="reference"><a href="#cite_note-15"><span class="cite-bracket">[</span>15<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Une rue du centre de <a href="Bucarest" title="Bucarest">Bucarest</a> porte le nom : <i>strada Edgar Quinet</i>.
</p><p>Un village d’Algérie, anciennement appelé Claudi, fut nommé Edgar Quinet de 1913 à 1962 avant de devenir aujourd’hui <a href="Ka%C3%AFs_(Khenchela)" title="Kaïs (Khenchela)">Kaïs</a>.
</p>
<ul class="gallery mw-gallery-traditional">
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Plaque au 32, <a href="Rue_du_Montparnasse" title="Rue du Montparnasse">rue du Montparnasse</a> (<a href="6e_arrondissement_de_Paris" title="6e arrondissement de Paris"><abbr class="abbr" title="Sixième">6<sup>e</sup></abbr> arrondissement de Paris</a>), où il vécut de 1840 à 1851.</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"><i><a href="Monument_%C3%A0_Edgar_Quinet_(d%C3%A9truit)" title="Monument à Edgar Quinet (détruit)">Monument à Edgar Quinet</a></i> à <a href="Bourg-en-Bresse" title="Bourg-en-Bresse">Bourg-en-Bresse</a> par <a href="Aim%C3%A9_Millet" title="Aimé Millet">Aimé Millet</a>.</div>
</li>
</ul>
<p>La dernière classe de croiseurs cuirassés français dans la marine française fut la <a href="Classe_Edgar_Quinet" title="Classe Edgar Quinet">classe Edgar Quinet</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style="column-width:36em; column-count:2;"><ol class="references">
<li id="cite_note-:0-1"><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Galiffe1877-78"><span class="ouvrage" id="John-Barthélemy-Gaifre_Galiffe1877-78">John-Barthélemy-Gaifre Galiffe, <cite class="italique">D'un siècle à l'autre : correspondances inédites entre gens connus et inconnus du XXVIIIe et du XIXe siècles</cite>, Genève, J. Sandoz, 1877-78<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=D%27un+si%C3%A8cle+%C3%A0+l%27autre&rft.place=Gen%C3%A8ve&rft.pub=J.+Sandoz&rft.stitle=correspondances+in%C3%A9dites+entre+gens+connus+et+inconnus+du+XXVIIIe+et+du+XIXe+si%C3%A8cles&rft.aulast=Galiffe&rft.aufirst=John-Barth%C3%A9lemy-Gaifre&rft.date=1877&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-eqbio-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-eqbio_2-0">↑</a> </span><span class="reference-text">Quant à la mère d'Eugénie, grand-mère d'Edgar, «Madame Roza, née Lagisse, elle appartenait à la branche protestante et genevoise, mais [<i>sic</i>] appauvrie des Lagezza, comtes de Bevilacqua, de Vérone» (John-Barthélemy-Gaifre Galiffe, <i>D'un siècle à l'autre</i>, <i>correspondances inédites entre gens connus et inconnus du <abbr class="abbr" title="28ᵉ siècle"><span class="romain">XXVIII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> et du <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</i>, vol. I, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr> 150, Sandoz, Genève).</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a> </span><span class="reference-text">Michel de Soulages et Hubert Lamant, <i>Dictionnaire des Francs-Maçons européens</i>, Dualpha Éditions, Coulommiers, 2005, 1065 pages <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-915461-13-9</span>)</small>, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr> 784.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Anfray2012"><span class="ouvrage" id="Clélia_Anfray2012"><a href="Cl%C3%A9lia_Anfray" title="Clélia Anfray">Clélia Anfray</a>, « <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.cairn.info/revue-romantisme-2012-1-page-123.htm#no413"><cite style="font-style:normal;">Les Jésuites de Quinet : un événement littéraire ? Réflexions sur une réception complexe</cite></a> », sur <span class="italique">Cairn.info</span>, <i>Romantisme</i>, <time class="nowrap" datetime="2012-05-04" data-sort-value="2012-05-04">4 mai 2012</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2020-08-01" data-sort-value="2020-08-01"><abbr class="abbr" title="premier">1<sup>er</sup></abbr> août 2020</time>)</small></span></span>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr> 123 à 134</span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a> </span><span class="reference-text"><a href="Encyclop%C3%A9die_Larousse" class="mw-redirect" title="Encyclopédie Larousse">Encyclopédie Larousse</a> : <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.larousse.fr/encyclopedie/personnage/Quinet/140069">Edgar Quinet</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage">« <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.college-de-france.fr/default/EN/all/lis_prf/index.htm"><cite style="font-style:normal;">Professeurs depuis 1530</cite></a> », sur <span class="italique">college-de-france.fr</span></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-Winock2001550-7"><span class="reference-text"><a href="#Winock2001">Winock 2001</a>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr> 550. </span>
</li>
<li id="cite_note-lindenberg-8"><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Lindenberg2001"><span class="ouvrage" id="Daniel_Lindenberg2001">Daniel <span class="nom_auteur">Lindenberg</span>, <cite style="font-style:normal">« introduction »</cite>, dans Edgard Quinet, <cite class="italique">L'enseignement du peuple</cite>, Pluriel, <time>2001</time><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=bookitem&rft.btitle=L%27enseignement+du+peuple&rft.atitle=introduction&rft.pub=Pluriel&rft.aulast=Lindenberg&rft.aufirst=Daniel&rft.date=2001&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>. </span>
</li>
<li id="cite_note-Quinet1889-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Quinet1889_9-0">↑</a> </span><span class="reference-text"><a href="#Quinet1889">Quinet 1889</a>. </span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a> </span><span class="reference-text">Edgar Quinet, <i>Le Livre de l'exilé</i>, Dentu, 1875 <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr> 1.</span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a> </span><span class="reference-text">Edgar Quinet, <i>Lettres d'exil</i>, op. cit., I, <abbr class="abbr" title="page">p.</abbr> 224.</span>
</li>
<li id="cite_note-Quinet1889336-338-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Quinet1889336-338_12-0">↑</a> </span><span class="reference-text"><a href="#Quinet1889">Quinet 1889</a>, <abbr class="abbr" title="page(s)">p.</abbr> 336-338. </span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a> </span><span class="reference-text">Archives départementales des Yvelines, registre des décès de Versailles de 1875, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://archives.yvelines.fr/ark:36937/s0053d28b24c04b7/56002a0644f24.fiche=arko_fiche_61951696a32fb.moteur=arko_default_618914e3ee7e4">consultable en ligne</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-14"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-14">↑</a> </span><span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5428043r"><i>L'Expédition du Mexique</i></a> sur <i><a href="Gallica" title="Gallica">Gallica</a></i>.</span>
</li>
<li id="cite_note-15"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-15">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Revon,1882"><span class="ouvrage" id="Louis_Revon,1882">Louis Revon,, « <cite style="font-style:normal">notice biographique de Maurice Borrel, dans</cite> », <i>Revue savoisienne, journal publié par l'Association florimontane d'Annecy, histoire, sciences, arts, industrie, littérature</i>, janvier 1882.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=notice+biographique+de+Maurice+Borrel%2C+dans&rft.jtitle=Revue+savoisienne%2C+journal+publi%C3%A9+par+l%27Association+florimontane+d%27Annecy%2C+histoire%2C+sciences%2C+arts%2C+industrie%2C+litt%C3%A9rature&rft.aulast=Revon%2C&rft.aufirst=Louis&rft.date=1882&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span></span>
</li>
</ol>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r194021218">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .autres-projets>.titre{text-align:center;margin:0.2em 0}.mw-parser-output .autres-projets>ul{margin:0;padding:0}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li{list-style:none;margin:0.2em 0;text-indent:0;padding-left:24px;min-height:20px;text-align:left;display:block}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li>a{font-style:italic}@media(max-width:720px){.mw-parser-output .autres-projets{float:none}}
/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Sources_primaires">Sources primaires</h3></div>
<ul><li><span class="ouvrage" id="QuinetDumesnil2009"><span class="ouvrage" id="Edgar_QuinetAlfred_Dumesnil2009">Edgar <span class="nom_auteur">Quinet</span> et <a href="Alfred_Dumesnil" title="Alfred Dumesnil">Alfred <span class="nom_auteur">Dumesnil</span></a> (texte édité et annoté par Laurence Richer), <cite class="italique">Correspondance</cite>, Paris, <a href="%C3%89ditions_Honor%C3%A9_Champion" title="Éditions Honoré Champion">Honoré Champion</a>, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Bibliothèque des correspondances, mémoires et journaux » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 49), <time>2009</time>, 444 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">978-2-7453-1858-9</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://journals.openedition.org/studifrancesi/5067">présentation en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Correspondance&rft.place=Paris&rft.pub=Honor%C3%A9+Champion&rft.aulast=Quinet&rft.aufirst=Edgar&rft.au=Dumesnil%2C+Alfred&rft.date=2009&rft.tpages=444&rft.isbn=978-2-7453-1858-9&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>, <small>[<a rel="nofollow" class="external text" href="https://muse.jhu.edu/article/488956">présentation en ligne</a>]</small>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Quinet2001"><span class="ouvrage" id="Edgar_Quinet2001">Edgar <span class="nom_auteur">Quinet</span> (édition présentée et annotée par Jean-Michel Cornu), <cite class="italique">Je sens brûler le nom d'Allah : voyage à Grenade, Cordoue, Séville</cite>, Montpellier, L'Archange minotaure, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Aux Andalousies », <time>2001</time>, 92 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-914453-06-X</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Je+sens+br%C3%BBler+le+nom+d%27Allah&rft.place=Montpellier&rft.pub=L%27Archange+minotaure&rft.stitle=voyage+%C3%A0+Grenade%2C+Cordoue%2C+S%C3%A9ville&rft.aulast=Quinet&rft.aufirst=Edgar&rft.date=2001&rft.tpages=92&rft.isbn=2-914453-06-X&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Quinet2002"><span class="ouvrage" id="Edgar_Quinet2002">Edgar <span class="nom_auteur">Quinet</span> (calligraphies de Jean-Michel Cornu), <cite class="italique">Deux leçons sur l'islam : voyage à Grenade, Cordoue, Séville</cite>, Montpellier, L'Archange minotaure, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Vers l'Orient » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 1), <time>2002</time>, 72 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-914453-12-4</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Deux+le%C3%A7ons+sur+l%27islam&rft.place=Montpellier&rft.pub=L%27Archange+minotaure&rft.stitle=voyage+%C3%A0+Grenade%2C+Cordoue%2C+S%C3%A9ville&rft.aulast=Quinet&rft.aufirst=Edgar&rft.date=2002&rft.tpages=72&rft.isbn=2-914453-12-4&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Quinet1889"><span class="ouvrage" id="Hermione_Quinet1889"><a href="Hermione_Quinet" title="Hermione Quinet">Hermione <span class="nom_auteur">Quinet</span></a>, <cite class="italique">Edgar Quinet depuis l'exil</cite>, Paris, <a href="Calmann-L%C3%A9vy" title="Calmann-Lévy">Calmann Lévy</a>, <time>1889</time>, <abbr class="abbr" title="22"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">XXII</span></abbr>-463 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k836945">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Edgar+Quinet+depuis+l%27exil&rft.place=Paris&rft.pub=Calmann+L%C3%A9vy&rft.aulast=Quinet&rft.aufirst=Hermione&rft.date=1889&rft.tpages=%3Cabbr+class%3D%22abbr+%22+title%3D%2222%22+%3E%3Cspan+class%3D%22romain%22+style%3D%22text-transform%3Auppercase%22%3EXXII%3C%2Fspan%3E%3C%2Fabbr%3E-463&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<div style="column-width:30em;margin:.3em 0;" class="colonnes"><div style="margin:-.3em 0;">
<ul><li><span class="ouvrage" id="Aeschimann1986"><span class="ouvrage" id="Willy_Aeschimann1986">Willy <span class="nom_auteur">Aeschimann</span>, <cite class="italique">La Pensée d'Edgar Quinet : étude sur la formation de ses idées ; avec essais de jeunesse et documents inédits</cite>, Paris / Genève, Anthropos / Georg, <time>1986</time>, <abbr class="abbr" title="23"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">XXIII</span></abbr>-679 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-8257-0140-8</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=La+Pens%C3%A9e+d%27Edgar+Quinet&rft.place=Paris+%2F+Gen%C3%A8ve&rft.pub=Anthropos+%2F+Georg&rft.stitle=%C3%A9tude+sur+la+formation+de+ses+id%C3%A9es+%3B+avec+essais+de+jeunesse+et+documents+in%C3%A9dits&rft.aulast=Aeschimann&rft.aufirst=Willy&rft.date=1986&rft.tpages=%3Cabbr+class%3D%22abbr+%22+title%3D%2223%22+%3E%3Cspan+class%3D%22romain%22+style%3D%22text-transform%3Auppercase%22%3EXXIII%3C%2Fspan%3E%3C%2Fabbr%3E-679&rft.isbn=2-8257-0140-8&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><a href="John_Bartier" title="John Bartier">John Bartier</a>, « Edgar Quinet et la Belgique », dans <i>Edgar Quinet, ce juif errant - Actes du colloque international de <a href="Clermont-Ferrand" title="Clermont-Ferrand">Clermont-Ferrand</a> : Centenaire de la mort d'Edgar Quinet</i> (1978) ; publication de la Faculté des lettres et sciences humaines de l'université de Clermont-Ferrand II, Nouvelle série, fascicule 2 (1978), <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <span class="nowrap">149-167</span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Bernard-Griffiths1999"><span class="ouvrage" id="Simone_Bernard-Griffiths1999">Simone <span class="nom_auteur">Bernard-Griffiths</span>, <cite class="italique">Le mythe romantique de Merlin dans l'œuvre d'Edgar Quinet</cite>, Paris, <a href="%C3%89ditions_Honor%C3%A9_Champion" title="Éditions Honoré Champion">Honoré Champion</a>, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Romantisme et modernités » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 2), <time>1999</time>, 682 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-7453-0050-4</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.persee.fr/doc/roman_0048-8593_2000_num_30_108_988">présentation en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Le+mythe+romantique+de+Merlin+dans+l%27%C5%93uvre+d%27Edgar+Quinet&rft.place=Paris&rft.pub=Honor%C3%A9+Champion&rft.aulast=Bernard-Griffiths&rft.aufirst=Simone&rft.date=1999&rft.tpages=682&rft.isbn=2-7453-0050-4&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="BétournéHartig1989"><span class="ouvrage" id="Olivier_BétournéAglaia_I._Hartig1989">Olivier <span class="nom_auteur">Bétourné</span> et Aglaia I. <span class="nom_auteur">Hartig</span>, <cite class="italique">Penser l'histoire de la Révolution : deux siècles de passion française</cite>, Paris, <a href="La_D%C3%A9couverte" title="La Découverte">La Découverte</a>, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Armillaire » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 18), <time>1989</time>, 238 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-7071-1839-7</span>)</small>, « Edgard Quinet et Hannah Arendt : retour au politique »<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Penser+l%27histoire+de+la+R%C3%A9volution&rft.atitle=Edgard+Quinet+et+Hannah+Arendt+%3A+retour+au+politique&rft.place=Paris&rft.pub=La+D%C3%A9couverte&rft.stitle=deux+si%C3%A8cles+de+passion+fran%C3%A7aise&rft.aulast=B%C3%A9tourn%C3%A9&rft.aufirst=Olivier&rft.au=Hartig%2C+Aglaia+I.&rft.date=1989&rft.tpages=238&rft.isbn=2-7071-1839-7&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Crossley1983"><span class="ouvrage" id="Ceri_Crossley1983"><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Ceri <span class="nom_auteur">Crossley</span>, <cite class="italique" lang="en">Edgar Quinet (1803-1875) : A Study in Romantic Thought</cite>, Lexington (Kentucky), French Forum, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « French Forum Monographs » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 43), <time>1983</time>, 149 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">0-917058-42-9</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5652638z/f118.item">présentation en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Edgar+Quinet+%281803-1875%29&rft.place=Lexington+%28Kentucky%29&rft.pub=French+Forum&rft.stitle=A+Study+in+Romantic+Thought&rft.aulast=Crossley&rft.aufirst=Ceri&rft.date=1983&rft.tpages=149&rft.isbn=0-917058-42-9&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="David1953"><span class="ouvrage" id="Madeleine_David1953">Madeleine <span class="nom_auteur">David</span>, « <cite style="font-style:normal">Edgar Quinet (1803-1875) et l'histoire des religions</cite> », <i><a href="Revue_de_l'histoire_des_religions" title="Revue de l'histoire des religions">Revue de l'histoire des religions</a></i>, <abbr class="abbr" title="tome">t.</abbr> 144, <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 2, <time>1953</time>, <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <span class="nowrap">151-171</span> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Serial_Number" title="International Standard Serial Number">ISSN</a> <span class=" noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.issn.org/resource/issn/0035-1423">0035-1423</a></span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1953_num_144_2_6002">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Edgar+Quinet+%281803-1875%29+et+l%27histoire+des+religions&rft.jtitle=Revue+de+l%27histoire+des+religions&rft.issue=2&rft.aulast=David&rft.aufirst=Madeleine&rft.date=1953&rft.pages=151-171&rft.issn=0035-1423&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Furet1986"><span class="ouvrage" id="François_Furet1986"><a href="Fran%C3%A7ois_Furet" title="François Furet">François <span class="nom_auteur">Furet</span></a> (textes présentés par Marina Valensise), <cite class="italique">La gauche et la Révolution au milieu du <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle : Edgar Quinet et la question du jacobinisme, 1865-1870</cite>, Paris, Hachette, <time>1986</time>, 317 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-01-011407-8</span>, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.persee.fr/doc/rfeco_0769-0479_1986_num_1_1_1112_t1_0188_0000_1">présentation en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=La+gauche+et+la+R%C3%A9volution+au+milieu+du+XIXe%26nbsp%3Bsi%C3%A8cle&rft.place=Paris&rft.pub=Hachette&rft.stitle=Edgar+Quinet+et+la+question+du+jacobinisme%2C+1865-1870&rft.aulast=Furet&rft.aufirst=Fran%C3%A7ois&rft.date=1986&rft.tpages=317&rft.isbn=2-01-011407-8&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>. <div style="margin-left:2em; line-height:1.5;">Réédition : <span class="ouvrage" id="Furet2001"><span class="ouvrage" id="François_Furet2001"><a href="Fran%C3%A7ois_Furet" title="François Furet">François <span class="nom_auteur">Furet</span></a> (textes présentés par Marina Valensise), <cite class="italique">La gauche et la Révolution au milieu du <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle : Edgar Quinet et la question du jacobinisme, 1865-1870</cite>, Paris, Hachette Littératures, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Pluriel » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 1007), <time>2001</time>, 387 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-01-279035-6</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=La+gauche+et+la+R%C3%A9volution+au+milieu+du+XIXe%26nbsp%3Bsi%C3%A8cle&rft.place=Paris&rft.pub=Hachette+Litt%C3%A9ratures&rft.stitle=Edgar+Quinet+et+la+question+du+jacobinisme%2C+1865-1870&rft.aulast=Furet&rft.aufirst=Fran%C3%A7ois&rft.date=2001&rft.tpages=387&rft.isbn=2-01-279035-6&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</div></li>
<li>Tatiana Antolini-Dumas, <i>L'Espagne et le Portugal d'Edgar Quinet</i>, Presses Universitaires du Septentrion, Villeneuve d'Ascq, 1998.</li>
<li><span class="ouvrage" id="LavorelRicher2004"><span class="ouvrage" id="Guy_LavorelLaurence_Richer2004">Guy <span class="nom_auteur">Lavorel</span> (<abbr class="abbr" title="directeur de publication">dir.</abbr>) et Laurence <span class="nom_auteur">Richer</span> (<abbr class="abbr" title="directeur de publication">dir.</abbr>), <cite class="italique">Quinet en question : actes du colloque de Bourg-en-Bresse pour la commémoration du bicentenaire de la naissance d'Edgard Quinet</cite>, Lyon, Université Jean Moulin-Lyon 3, CEDIC, Centre Jean Prévost, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « CEDIC » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 22), <time>2004</time>, 125 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-911981-12-X</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Quinet+en+question&rft.place=Lyon&rft.pub=Universit%C3%A9+Jean+Moulin-Lyon+3%2C+CEDIC%2C+Centre+Jean+Pr%C3%A9vost&rft.stitle=actes+du+colloque+de+Bourg-en-Bresse+pour+la+comm%C3%A9moration+du+bicentenaire+de+la+naissance+d%27Edgard+Quinet&rft.aulast=Lavorel&rft.aufirst=Guy&rft.au=Richer%2C+Laurence&rft.date=2004&rft.tpages=125&rft.isbn=2-911981-12-X&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Richer1999"><span class="ouvrage" id="Laurence_Richer1999">Laurence <span class="nom_auteur">Richer</span> (<abbr class="abbr" title="préface">préf.</abbr> <a href="Maurice_Agulhon" title="Maurice Agulhon">Maurice Agulhon</a>), <cite class="italique">Edgar Quinet : l'aurore de la République</cite>, Bourg-en-Bresse, Musnier-Gilbert, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « L'illustre galerie », <time>1999</time>, 363 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-910267-25-3</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Edgar+Quinet&rft.place=Bourg-en-Bresse&rft.pub=Musnier-Gilbert&rft.stitle=l%27aurore+de+la+R%C3%A9publique&rft.aulast=Richer&rft.aufirst=Laurence&rft.date=1999&rft.tpages=363&rft.isbn=2-910267-25-3&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Seillière1919"><span class="ouvrage" id="Ernest_Seillière1919"><a href="Ernest_Seilli%C3%A8re" title="Ernest Seillière">Ernest <span class="nom_auteur">Seillière</span></a>, <cite class="italique">Edgar Quinet et le mysticisme démocratique</cite>, Paris, Société d'économie sociale, <time>1919</time>, 125 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.org/details/edgarquinetetlem00seil/page/n5/mode/2up">lire en ligne</a>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Edgar+Quinet+et+le+mysticisme+d%C3%A9mocratique&rft.place=Paris&rft.pub=Soci%C3%A9t%C3%A9+d%27%C3%A9conomie+sociale&rft.aulast=Seilli%C3%A8re&rft.aufirst=Ernest&rft.date=1919&rft.tpages=125&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</li>
<li><span class="ouvrage" id="Tronchon1936"><span class="ouvrage" id="Henri_Tronchon1936">Henri <span class="nom_auteur">Tronchon</span>, <cite class="italique">Le jeune Edgar Quinet, ou l'Aventure d'un enthousiaste : Allemagne, France, Angleterre</cite>, Paris, <a href="Les_Belles_Lettres" title="Les Belles Lettres">Les Belles Lettres</a>, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Publications de la Faculté des lettres de Strasbourg. <abbr class="abbr" title="Deuxième">2<sup>e</sup></abbr> série » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 15), <time>1936</time>, <abbr class="abbr" title="8"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">VIII</span></abbr>-416 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Le+jeune+Edgar+Quinet%2C+ou+l%27Aventure+d%27un+enthousiaste&rft.place=Paris&rft.pub=Les+Belles+Lettres&rft.stitle=Allemagne%2C+France%2C+Angleterre&rft.aulast=Tronchon&rft.aufirst=Henri&rft.date=1936&rft.tpages=%3Cabbr+class%3D%22abbr+%22+title%3D%228%22+%3E%3Cspan+class%3D%22romain%22+style%3D%22text-transform%3Auppercase%22%3EVIII%3C%2Fspan%3E%3C%2Fabbr%3E-416&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span></li>
<li><span class="ouvrage" id="Vabre-Pradal1961"><span class="ouvrage" id="Georgette_Vabre-Pradal1961">Georgette <span class="nom_auteur">Vabre-Pradal</span>, <cite class="italique">La Dimension historique de l'homme ou le Mythe du Juif errant dans la pensée d'Edgar Quinet</cite>, Paris, A. G. Nizet, <time>1961</time>, 223 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=La+Dimension+historique+de+l%27homme+ou+le+Mythe+du+Juif+errant+dans+la+pens%C3%A9e+d%27Edgar+Quinet&rft.place=Paris&rft.pub=A.+G.+Nizet&rft.aulast=Vabre-Pradal&rft.aufirst=Georgette&rft.date=1961&rft.tpages=223&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span></li>
<li><span class="ouvrage" id="Winock2001"><span class="ouvrage" id="Michel_Winock2001"><a href="Michel_Winock" title="Michel Winock">Michel <span class="nom_auteur">Winock</span></a>, <cite class="italique">Les voix de la liberté : les écrivains engagés au <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</cite>, Paris, Éditions du Seuil, <time>2001</time>, 676 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-02-035037-8</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Les+voix+de+la+libert%C3%A9&rft.place=Paris&rft.pub=%C3%89ditions+du+Seuil&rft.stitle=les+%C3%A9crivains+engag%C3%A9s+au+%3Cabbr+class%3D%22abbr%22+title%3D%2219%E1%B5%89+si%C3%A8cle%22%3E%3Cspan+class%3D%22romain%22%3EXIX%3C%2Fspan%3E%3Csup+style%3D%22font-size%3A72%25%22%3Ee%3C%2Fsup%3E%3C%2Fabbr%3E%26nbsp%3Bsi%C3%A8cle&rft.aulast=Winock&rft.aufirst=Michel&rft.date=2001&rft.tpages=676&rft.isbn=2-02-035037-8&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>. <div style="margin-left:2em; line-height:1.5;">Réédition : <span class="ouvrage" id="Winock2002"><span class="ouvrage" id="Michel_Winock2002"><a href="Michel_Winock" title="Michel Winock">Michel <span class="nom_auteur">Winock</span></a>, <cite class="italique">Les voix de la liberté : les écrivains engagés au <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</cite>, Paris, Éditions du Seuil, <abbr class="abbr" title="collection">coll.</abbr> « Points » (<abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr> 1038), <time>2002</time>, 832 <abbr class="abbr" title="pages">p.</abbr> <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a> <span class="nowrap">2-02-056235-9</span>)</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Les+voix+de+la+libert%C3%A9&rft.place=Paris&rft.pub=%C3%89ditions+du+Seuil&rft.stitle=les+%C3%A9crivains+engag%C3%A9s+au+%3Cabbr+class%3D%22abbr%22+title%3D%2219%E1%B5%89+si%C3%A8cle%22%3E%3Cspan+class%3D%22romain%22%3EXIX%3C%2Fspan%3E%3Csup+style%3D%22font-size%3A72%25%22%3Ee%3C%2Fsup%3E%3C%2Fabbr%3E%26nbsp%3Bsi%C3%A8cle&rft.aulast=Winock&rft.aufirst=Michel&rft.date=2002&rft.tpages=832&rft.isbn=2-02-056235-9&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AEdgar+Quinet"></span></span></span>.</div></li></ul>
</div></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li><a href="Historiographie_de_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise" title="Historiographie de la Révolution française">Historiographie de la Révolution française</a></li>
<li><a href="Kais_(Khenchela)" class="mw-redirect" title="Kais (Khenchela)">Kais</a>, commune d'Algérie anciennement dénommée Edgar-Quinet</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressources relatives à la littérature</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sf-encyclopedia.com/entry/quinet_edgar"><span class="lang-en" lang="en">The Encyclopedia of Science Fiction</span></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?195321"><span class="lang-en" lang="en">Internet Speculative Fiction Database</span></a></li> </ul></span></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressources relatives aux beaux-arts</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://agorha.inha.fr/inhaprod/ark:/54721/002113336">AGORHA</a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp82888"><span class="lang-en" lang="en">National Portrait Gallery</span></a></li> </ul></span></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressources relatives à la vie publique</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/311142"><span class="lang-fr" lang="fr">base Léonore</span></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.assemblee-nationale.fr/sycomore/fiche.asp?num_dept=8898">Base Sycomore</a></li> </ul></span></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressource relative à la recherche</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://rhe.ish-lyon.cnrs.fr/?q=theses-record/1981">Thèses de doctorat ès lettres soutenues en France de 1808 à 1940</a></li> </ul></span></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressource relative à la santé</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/biographies/index.php?cle=3253">Bibliothèque interuniversitaire de santé</a></li> </ul></span> </li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers">Notices dans des dictionnaires ou encyclopédies généralistes</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.britannica.com/biography/Edgar-Quinet"><i>Britannica</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://denstoredanske.lex.dk//Edgar_Quinet/"><i>Den Store Danske Encyklopædi</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.deutsche-biographie.de/11859737X.html"><i>Deutsche Biographie</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F013716.php"><i>Dictionnaire historique de la Suisse</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.treccani.it/enciclopedia/edgar-quinet_(Dizionario-di-Storia)/"><i>Dizionario di Storia</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.treccani.it/enciclopedia/edgar-quinet_(Enciclopedia-Italiana)/"><i>Enciclopedia italiana</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=51305"><i>Hrvatska Enciklopedija</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3965036"><i>Internetowa encyklopedia PWN</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://snl.no/Edgar_Quinet"><i>Store norske leksikon</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.treccani.it/enciclopedia/edgar-quinet"><i>Treccani</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.universalis.fr/encyclopedie/edgar-quinet/"><i>Universalis</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.vle.lt/Straipsnis/edgar-quinet"><i>Visuotinė lietuvių enciklopedija</i></a></li> </ul></div></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span> : <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://viaf.org/viaf/41845467">VIAF</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://isni.org/isni/0000000121296478">ISNI</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11920902f">BnF</a></span> (<span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11920902f">données</a></span>)</li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.idref.fr/027086496">IdRef</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://id.loc.gov/authorities/n83025490">LCCN</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://d-nb.info/gnd/11859737X">GND</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://opac.sbn.it/nome/CFIV112539">Italie</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/01026653">Japon</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://ci.nii.ac.jp/author/DA02128300?l=en">CiNii</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://datos.bne.es/resource/XX844288">Espagne</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://opac.kbr.be/LIBRARY/doc/AUTHORITY/14228307">Belgique</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://data.bibliotheken.nl/id/thes/p068374186">Pays-Bas</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/9810663212005606">Pologne</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007266839005171">Israël</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://nukat.edu.pl/aut/n%20%2001096747">NUKAT</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://cantic.bnc.cat/registre/981058508755106706">Catalogne</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://libris.kb.se/auth/216640">Suède</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_166992">Vatican</a></span></li> </ul></div></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la littérature française et francophone</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la politique française</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’historiographie</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’Ain</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la Bresse</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la France au <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-10-06" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Edgar_Quinet&oldid=229542109">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>